ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI ZWIĄZKU
OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH RP
WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO
im. generała Stanisława Taczaka
Strona główna  >  Ciekawostki  >  Historia  >  Generał Stanisław Taczak
Publikacje
Generał Stanisław Taczak

Urodzony 08.04. 1874 r w Mieszkowie w powiecie jarocińskim. Zmarł 02.03. 1960 r w Malborku.

Inżynier hutnik, oficer rezerwy armii niemieckiej, a potem czynny - Wojsk Polskich, który dzięki przypadkowi stanął na czele zwycięskiego powstania w Wielkopolsce.

Nie chciał być żołnierzem zawodowym, przynajmniej początkowo nic nie wskazywało na to, że będzie mu pisana kariera wojskowa - i to w Wojsku Polskim. Był synem właściciela oberży w Mieszkowie koło Jarocina, uczył się w gimnazjum w Ostrowie Wielkopolskim, gdzie zaangażował się w działalność tajnego Towarzystwa Tomasza Zana. Po maturze studiował na Akademii Górniczej we Freibergu, w Saksonii. Tutaj dość wcześnie ujawnił wybitne uzdolnienia w dziedzinie chemii, wróżono mu wręcz karierę naukową. Stał się wybitnym inżynierem hutnikiem w specjalności chemii węgla. Nic więc dziwnego, że został asystentem w Instytucie Doświadczalnym w Dahlem, wchodzącym w skład Politechniki Berlińskiej. Aktywnie działał w Polonii berlińskiej.

Od 1.04.1898 r. do 26.03.1899 r. odbył służbę wojskową w 155 Pułku Piechoty w Ostrowie, po czym nadal pracował w Instytucie Doświadczalnym w Dahlen. W dniu 03 sierpnia 1914r. zmobilizowany do 46 Pułku Piechoty - Landwehry, bierze udział w walkach na froncie rosyjskim jako dowódca batalionu pod Opatowem, Radomiem, Sochaczewem oraz w Puszczy Białowieskiej. W grudniu 1915 r.jako doświadczony kapitan na własną prośbę przechodzi do 6 Pułku Piechoty Legionów Polskich w Dęblinie, pełniąc funkcję instruktora. W latach 1917-1918 jest oficerem w Inspektoracie Wyszkolenia Polskich Sił Zbrojnych, a od 15 listopada do 27grudnia 1918r. oficerem Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.

O dalszych jego losach zadecydował przypadek. 28 grudnia 1918 roku Stanisław Taczak przejazdem z Berlina odwiedził swego mieszkającego w Poznaniu brata, wielce szanowanego ks. prałata  Teodora Taczaka. Dzień wcześniej wybuchło w mieście powstanie, gwałtownie potrzebowano dowódcy dla spontanicznie tworzonych oddziałów polskich. Namówiony przez brata oraz  Wojciecha Korfantego, Stanisław Taczak tymczasowo, do chwili przysłania oficera wyższego stopniem (po uzyskaniu zgody przełożonych z Warszawy), zgodził się objąć stanowisko głównodowodzącego Sił Zbrojnych w byłym Zaborze Pruskim.

W ciągu kolejnych dwóch tygodni Taczak wykonał tytaniczną pracę organizacyjną, która pozwoliła ująć w karby dyscypliny wojskowej oddziały powstańcze. Utworzył Dowództwo Główne i sztab, ustalił założenia taktyczne rozwoju powstania. W połowie stycznia 1919 roku przybył do Poznania gen. Józef Dowbór-Muśnicki, który kontynuował dzieło Taczaka.

Od 16.01.do 01.11.1919 r. jest kwatermistrzem Dowództwa Wojsk Wielkopolskich - Poznań, a następnie oficerem Inspektoratu Piechoty w Dowództwie Okręgu Generalnego Poznań. Od 20.01. do 20.04.1920 r. jest Pełnomocnikiem Szefa Departamentu I  Ministerstwa Spraw Wojskowych, a od 21.04. do 20.05.1920 r. Dowódcą 11 Pułku Strzelców Wielkopolskich - 69 Pułku Piechoty w Gnieźnie.

Od 23.05.1920 r. do 1921 r. uczestniczy w wojnie bolszewickiej jako dowódca 34 Brygady Piechoty, która walczyła na froncie litewsko-białoruskim. W walkach tych ujawnił swój talent organizacyjno - dowódczy i była to najbardziej chlubna bojowa karta tego oficera, który wyróżniał się wśród dowódców wojny 1920 roku.

Otrzymał awans na stopień generała oraz objął stanowisko Dowódcy 17 Dywizji Piechoty w Gnieźnie, którą to funkcję pełnił od 22.01.1921 r. do 30.10.1928 r.

Dnia 30.10.1928 r. został Dowódcą Okręgu Korpusu nr II w Lublinie, a dnia 28 lutego 1930 r. przeniesiony w stan spoczynku, kończy karierę wojskową w 56 roku życia.

Wraca do Poznania, gdzie podejmuje pracę społeczną, w szczególności wśród braci Powstańców Wielkopolskich i straży pożarnych. Był Prezesem Związku Weteranów Powstań Narodowych, Członek Centralnego Komitetu Badań Historii Powstania Wielkopolskiego, Członek Komisji Naukowo-Finansowej do Badania Historii Powstania Wielkopolskiego, inicjator powołania Rocznika Związku Weteranów Powstań Narodowych R.P. 1914-1919.

Generał Stanisław Taczak był również aktywnym działaczem strażactwa polskiego. Na początku 1930 r. wybrany na Prezesa Wielkopolskiego Związku Straży Pożarnych, a w 1934 r. został Wiceprezesem Zarządu Głównego Związku Straży Pożarnych RP i obie te funkcje pełnił do wybuchu wojny w 1939 roku.

Jako Prezes Zarządu Okręgu Poznańskiego Związku Straży Pożarnych był bardzo aktywny, raz w tygodniu urzędował w biurze Związku, załatwiał sprawy bieżące, przyjmował delegatów i przedstawicieli szczególnie strażactwa ochotniczego. Osobiście uczestniczył w licznych zjazdach, zawodach i uroczystościach, występując w mundurze generalskim ale często też w mundurze strażackim. Szczególną uwagę przywiązywał do właściwego ceremoniału, nakazując podczas defilad, zawodów pożarniczych i innych imprez jednolite formy wystąpienia według wzorów wojskowych.

Dla podniesienia rangi pożarnictwa i zapewnienia właściwej sprawności straży pożarnych był jednym z inicjatorów powoływania zawodowych oficerów pożarnictwa na stanowiska powiatowych instruktorów, przy oddziałach powiatowych Związku Straży Pożarnych. Wizytował poszczególne powiaty zapoznawał się ze stanem organizacyjnym ochrony przeciwpożarowej i planami jej rozwoju. Odbywał konferencje ze starostami powiatowymi, przedstawiając im potrzeby straży ochotniczych dla zapewnienia niezbędnego stanu ochrony przeciwpożarowej. Szczególne zainteresowanie wykazywał sprawami szkoleniowymi, wizytował prowadzone kursy pożarnicze, osobiście uczestniczył w odprawach instruktorów powiatowych i w naradach aktywu pożarniczego.

We wrześniu 1939 r. przydziału wojskowego nie otrzymał. W drodze do Warszawy 09 września 1939 r. dostaje się do niewoli w Łowiczu. Przebywał w Oflagu IIA Prenzlau, w Oflagu IVC Colditzw Kongstein, w Hohenstein, a od kwietnia 1940 r. w Johannisbrun Oflag VIIIE, a od 04 maja 1942 r. Oflag VII, VIIa Murnau, gdzie przebywał do końca wojny. W obozie w Murnau organizował spotkania oficerów pożarnictwa, którzy byli oficerami rezerwy Wojska Polskiego i jako jeńcy wojenni przebywali w tym obozie.

Po oswobodzeniu 28 kwietnia 1945 r. przybywa do Francji, zostaje skierowany na rekonwalescencję w Nicei. W maju 1947r. wojskowym samolotem przylatuje do Polski. Początkowo zamieszkuje u córki w Janikowie, gdzie przebywała jego żona. W 1959 r. wraz z rodziną córki przenosi się do Malborka. Jednak zawsze szukał kontaktu z Wielkopolską, z którą był tak bardzo związany i pragnął spotykać się ze swymi powstańcami i jakże mu oddanymi działaczami pożarnictwa.

W 1947 roku odwiedził Poznań, spotkał się ze swymi najbliższymi współpracownikami z szeregów strażackich. Wykazywał duże zainteresowanie nowymi strukturami organizacyjnymi pożarnictwa, wyraził chęć utrzymywania kontaktów szczególnie przez umożliwienie mu udziału w różnych imprezach i uroczystościach strażackich. Niestety w Polsce Ludowej jako przedwojenny generał i działacz społeczny przeżył nie jedno upokorzenie. Nie mógł uczestniczyć w imprezach strażackich, zakazano zapraszać Go na uroczystości pożarnicze, nie mógł utrzymywać kontaktów ze swymi tak mu bliskimi druhami -strażakami. Pewne kontakty utrzymywał jednak z Powstańcami Wielkopolskimi, którzy zapraszali swego dowódcę na spotkania i swoje uroczystości. Miedzy innymi rok przed śmiercią w 1959 roku uczestniczył w spotkaniu z powstańcami w Gostyniu.

Zmarł w 1960 roku. Nie uszanowano Jego ostatniej woli by spoczął w Poznaniu wśród swoich powstańców - został pochowany w Malborku. Dopiero po 28 latach w 1988 roku w wyniku starań rodziny, badaczy dziejów Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 i miłośników tradycji orężnych regionu, wojskowym śmigłowcem trumnę ze szczątkami generała przewieziono z Malborka do Poznania. W obecności weteranów zwycięskiego powstania, przedstawicieli organizacji społecznych, młodzieży i pożarnictwa Wielkopolski złożono zwłoki w grobie na Cmentarzu Załużonych Wielkopolan  na Wzgórzu św. Wojciecha.

Uroczystość przeniesienia prochów generała Taczaka do Poznania była wyrazem hołdu dla tego wielkiego patrioty, wybitnego dowódcy Powstania Wielkopolskiego, człowieka szczególnie zasłużonego dla polskiego pożarnictwa.

autor: płk Władysław Pilawski

Warto doczytać
Pliki do pobrania
Doczytaj więcej
phone
+48 (061) 848 13 91
akcja
akcja
akcja
akcja
akcja
akcja
akcja
akcja
akcja
akcja
powered by mOdznaka projekt i wykonanie BerMar multimedia